حل مسئله چیست و چگونه در زندگی به ما کمک می‌کند؟
اسفند 4ام, 1398 | مقالات | بدون دیدگاه

حل مسئله چیست و چگونه در زندگی به ما کمک می‌کند؟

مهارت حل مسئله یا problem solving skill یکی از مهارت‌های زندگی است که فرد را هدایت می‌کند تا برای مسائل روزمره خود راه حل های واقع بینانه و موثری بجوید. برای اینکه به اهمیت فنون حل مسئله پی ببریم در ابتدا باید بفهمیم که چه زمانی باید برای حل یک مسئله مداخله کنیم. البته برای بررسی مدل‌های حل مسئله باید در نظر داشت که هر شخص نحوه‌ی رویایی متفاوتی با یک مشکل دارد و ویژگی افرادی که این فنون را بلد نیستند نیز از این همین قسمت مشخص می‌شود.
فراموش نکنید که حل مسئله یک فرایند آگاهانه، منطقی، تلاشبر و هدفمند به شمار می‌رود. بنابراین در ابتدا باید مسئله را به شکل درستی تعریف کرد:

مسئله، مشکل یا امری است که زندگی انسان را دچار رکود یا توقف می‌کند تا حدی که فرد در مواجه با آن احساس درماندگی کند.

البته باید در نظر داشت که مسئله می‌تواند ناشی از یک مشکل بیرونی مانند یک امتحان سخت باشد یا مثل کم بودن اعتماد به نفس از درونیات فرد نشأت بگیرد.

از این رو، زمانی که ما نتوانیم راه حل کاربردی و درستی برای حل مسئله ارائه دهیم، یادگیری این مهارت به ما کمک می‌کند که راه حل های موثر را شناسایی کرده و با استفاده از آنها، زندگی را در جهت مطلوبمان تغییر دهیم.
تعریف مداخله برای حل مسائل

همانطور که گفتیم در ابتدا باید متوجه شویم که مسئله‌ی حل نشده‌ای در زندگی ما وجود دارد و باید زمانی را برای حل آن اختصاص دهیم. این مرحله مداخله برای حل مسئله نام دارد و باید حین آن موضوعاتی را مورد توجه قرار دهیم:

باید برای توانمند شدن در کشف مسائل آموزش ببینیم.
باید این را بپذیریم که مشکلات ماهیت تهدید کننده‌ایی ندارند و صد در صد قابل تغییرند.
فراموش نکنیم که مداخله به ما یاد می‌دهد در رویارویی با مسائل ، منطقی برخورد کرده و سپس برای حل آنها تلاش کنیم.
باید کم کم تعریف روشنی از مسائل روزمره زندگی بیابیم و اولویت بندی مناسبی برای آنها را در نظر بگیریم.

مدل‌های مختلف رویارویی با مسئله

حل مسئله

زمانی که با مسئله‌ایی رو به رو می‌شویم، طبیعی است که سطحی از استرس را تجربه کنیم اما همه افراد مانند یکدیگر به مسائل واکنش نشان نمی‌دهند. نحوه واکنش و رویارویی افراد را می‌توانیم به دو دسته تقسیم کنیم:

رویارویی هیجان مدار

در این نوع رویارویی، تاکید فرد به جای مسئله بر عواطف ناشی از آن است و شخص در جهت حل مسئله اقدامی انجام نمی‌دهد. در روش هیجان مدار فرد مشکل خود را حل نمی‌کند بلکه شرایط استرس زا را تغییر می‌دهد تا مقداری از فشار روانی کاسته شود. رویارویی هیجان مدار به فرد کمک می‌کند تا به آرامشی نسبی برسد و بعد درباره مسئله جدی‌تر بیندیشد.

فراموش نکنید رویارویی هیجان مدار در کوتاه مدت کارآمد است و تا زمانی که شخص به ثبات نسبی هیجانی و عاطفی دست نیابد، این روش به تنهایی در حل مسئله کارایی ندارد. متخصصان تاکید بیشتری بر روش رویارویی مسئله مدار دارند زیرا فرد را به راهکارهای موثرتری می‌رساند.

رویارویی مسئله مدار

در رویارویی مسئله مدار، شخص با مشکل رو به رو می‌شود و تلاش می‌کند آن را رفع کند. وقتی شخص از این روش استفاده می‌کند، بر این باور است که موقعیت‌ها تغییر پذیر و مسائل حل شدنی هستند. این روش زمانی سودمند است که فرد را به نتیجه مثبتی رسانده و عواقب منفی را کاهش دهد.

فراموش نکنیم اگر در کنترل و مدیریت هیجان خود موفق شویم، غالباً از رویارویی مسئله مدار استفاده می‌کنیم اما زمانی که هیجان ناشی از مسئله بر ما غلبه کند، روش رویارویی هیجان مدار ما ناسالم است.

بنابراین می‌توان گفت هر رویارویی مسئله مداری، هیجان مدار نیز به شمار می‌رود اما هر رویارویی هیجان مداری، مسئله مدار نیست.

حال که متوجه شدیم رویایی مسئله مدار بهترین روش برای مقابله با تمامی مشکلات زندگی است، باید به نکاتی پیرامون آن توجه کنیم:

مسئله پیش آمده را انکار نکنیم.
فراموش نکنیم حل مسئله باعث دست یابی نسبی به سلامت روان و رفاه اجتماعی می‌شود.
به این باور برسیم که قادر به حل مشکل هستیم و این مسئله قطعاً حل شدنی است.
تمامی مراحل مختلف رفع مشکل باید در یک روند منطقی و منظم پیش برود و نیازمند صبوری ماست.

ویژگی های افرادی که به تکنیک‌ های حل مسئله آشنا نیستند

افرادی که آموزش درستی ندیده‌اند و این مهارت را در خود پرورش نداده‌اند، ویژگی‌های مشخصی دارند که می‌توان آنها را در چند مورد خلاصه کرد:

وجود مشکل را دلیل بر بی کفایتی، نادانی، تقدیر، بی استعدادی خود می‌دانند.
به جای رویارویی با مشکل، تقصیر را بر گردن اطرافیان می‌اندازند.
معتقدند که دنیای خوب، دنیایی بدون مشکل است.
این افراد به جای حل مسئله، از موقعیت پیش آمده فرار می‌کنند.
معمولا بدون اندیشیدن و تکانشی عمل می‌کنند.
نمی‌توانند پیامد تصمیم گیری‌هایشان را پیش بینی کنند.

 

منبع: منطق

کلمات کلیدی : , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


InstagramTelegrammaghalat